Kỷ niệm làm báo Đồng Khánh

(Bài viết của Thầy HÀ THÚC HOAN, cựu giáo sư trường Đồng Khánh - Huế.)

.

..

.Hình bìa Đặc san Đồng Khánh năm 1967

.

KỶ NIỆM LÀM BÁO ĐỒNG KHÁNH

.

"Kỷ niệm Đồng Khánh nói chung chẳng khác gì những cục than hồng vùi lấp dưới lớp tro tàn trong cái lồng ấp của mùa đông xứ Huế. Mong ước bài viết này là ngọn gió lành đến vào một sớm mai thổi bay lớp bụi, làm bùng lên ngọn lửa sưởi ấm trái tim người."

(Hà Thúc Hoan)

.............

Báo Đồng Khánh nói đến ở đây là Tập văn nữ sinh Đồng Khánh cỡ 20 x 26cm, có phụ trương là bức tranh thiếu nữ của họa sĩ Đinh Cường, bìa ba màu do họa sĩ Tôn Thất Văn vẽ và được in offset ở Sài Gòn, 80 trang trong in typo ở nhà in Sao Mai - Huế. Báo Đồng Khánh là đặc san kỷ niệm 50 năm ngày thành lập trường, ra mắt độc giả vào ngày 15 tháng 5 năm 1967. Năm học 66 – 67, chị Giáng Châu làm hiệu trưởng, tôi đặc trách phân ban báo chí thuộc ban văn nghệ và báo chí do anh Thái Quang Toản làm trưởng ban. Cuối năm 1966, theo sáng kiến của bà hiệu trưởng, tôi làm báo Đồng Khánh trong hơn nửa năm và đã có nhiều kỷ niệm khó phai mờ.

..

1. Trường Đồng Khánh ra báo thì giáo sư đặc trách báo chí tự nhiên trở thành ông chủ bút. Chủ bút của báo chí học đường thường kiêm nhiệm phần hành của thư ký tòa soạn và các biên tập viên, đồng thời phụ trách thêm nhiều tạp vụ như đi lấy quảng cáo, quan hệ với họa sĩ, làm việc với nhà in, mang báo đến các nhà sách để nhờ phát hành rộng rãi, v.v. Năm ấy tôi là một thầy giáo trẻ, độc thân, nên sau những giờ dạy ở trường vẫn còn đủ sức để hoàn thành nhiệm vụ. Làm báo Đồng Khánh, tôi may mắn có đội ngũ cọng tác viên đông đảo là hàng trăm nữ sinh trẻ trung, nhiệt tình và yêu văn chương. Có thể nói nữ sinh Đồng Khánh viết báo là gần như cả thành phố Huế sáng tác văn thơ. Trong số mấy trăm văn bản học sinh nộp cho giáo sư, thế nào cũng có những bài viết đã được các bậc phụ huynh góp ý công phu, và chắc chắn không thiếu những tác phẩm là thành quả sau nhiều ngày đêm lao tâm khổ tứ của các chàng trai đất thần kinh muốn làm vui lòng người đẹp Đồng Khánh .

..

Nếu không nhận được sự giúp đỡ của một số bạn đồng nghiệp thì dù cố gắng hết sức tôi cũng khó mà làm tròn nhiệm vụ. Tôi xin bày tỏ ở đây lòng biết ơn đối với quý thầy cô dạy Việt văn đã hưởng ứng hoạt động của ban báo chí bằng cách khuyến khích học sinh viết bài. Trong số này, chị Thanh Tâm là người tích cực nhất. Chị đã theo dõi bài viết của học sinh lớp mình phụ trách môn Việt văn, rồi trực tiếp góp ý với tôi về giá trị nội dung bài thơ Ước mơ của N.T.T.C ( II A2). Dạy Anh văn, nhưng chị Nguyệt cũng chịu khó đọc bản thảo và giúp tôi nhận ra ý nghĩa của chủ đề tình bạn đã được Phan Ngọc Bích (IV1) thể hiện một cách có nghệ thuật qua truyện ngắn Hoa thương yêu. Bà hiệu trưởng Giáng Châu dù bận rộn nhiều việc cũng dành thì giờ đọc một số bài văn và khen Võ Cẩm Tú (IV4) đã viết truyện ngắn Thanh để ca ngợi nghề dạy học. Tác giả hai đoản thiên này đều được nhận phần thưởng về truyện ngắn.

..

Tôi xin được nhắc lại ở đây sự hỗ trợ tự nguyện, vô tư, công tâm và rất có hiệu quả của anh Hồ Hữu Hạnh. Anh Hạnh theo chuyên ngành Anh văn mà giỏi Việt văn. Anh Hạnh không những khích lệ học sinh tích cực viết báo mà còn giúp tôi chọn bài hay để đăng báo, phát hiện những tác phẩm có giá trị để trao giải thưởng. Dưới sự hướng dẫn của thầy Hạnh, Huỳnh Yến Tuyết (IIIA4) đã hoàn thành bản dịch Dấu ngón tay cái ( của Mark Twain ), Nguyễn Mai Hoa (IIIA4) đã hoàn tất bản dịch Ngọc nữ (của Lâm Ngữ Đường ). Rất tiếc là do số trang báo có giới hạn nên hai dịch phẩm này “phải gác lại vào một dịp khác”! Theo tôi biết, anh Hạnh còn giúp đỡ một học trò giỏi khác viết bài báo có lời và ý rất lạ, bây giờ tôi chỉ còn nhớ mang máng đại ý bài văn nói đến một cái gì đó rất đẹp về thiên nhiên. Nếu anh Hạnh nói ra sự hướng dẫn của mình, hoặc nêu nhận xét về giá trị của bài báo, tôi đã đưa tác phẩm này vào đặc san Đồng Khánh. Nhưng anh Hạnh đã giữ im lặng để dành cho tôi sự tự do và khách quan trong khi chọn lựa, và tôi đã loại bài này vì thấy không phù hợp với chủ đề chung của tờ báo là học đường, tuổi trẻ và tình yêu đất nước. Đến lúc đó, anh Hạnh đọc một vài đoạn, phân tích cái hay của tác phẩm và tôi đã quyết định đăng bài viết ấy. Nhưng cũng vào lúc ấy, anh Hạnh lại không muốn đăng bài này nữa!

..

Đồng Khánh ra báo thì bà hiệu trưởng đương nhiên trở thành bà chủ nhiệm. Bà chủ nhiệm cho ông chủ bút toàn quyền quyết định ngoại trừ một việc là tiêu tiền! Chi tiêu khoản gì, tôi phải gặp thủ quỹ là chị Tường Loan để trình bày và ký nhận chi phí. Nhờ thu chi đúng nguyên tắc tài chánh mà tôi đã yên tâm làm việc, không sợ gặp phải những lời đàm tiếu quanh co về tiền bạc có thể xuất hiện sau này. Công vụ phức tạp, đa đoan ở phòng hiệu trưởng có ảnh hưởng đến sức khỏe vốn không được dồi dào của chị Giáng Châu. Nhưng chị vẫn cố gắng làm việc để đặc san Đồng Khánh được hoàn thành đúng thời hạn. Có một lần, gặp việc cần giải quyết gấp mà sức khỏe của chị không được ổn định, tôi phải đến tư thất bà hiệu trưởng ở gần Đập Đá để làm việc bên giường bệnh. Chị đã hết lòng với tờ báo như vậy mà khi đặc san ra mắt độc giả, tôi không đủ khôn ngoan và tế nhị để mang một số Đồng Khánh còn thơm mùi giấy mực đến phòng hiệu trưởng mừng công và báo công! Lý do là tâm trí tôi lúc ấy đang lo nghĩ kế hoạch phát hành hàng ngàn số báo với giá 30 đồng ở trong trường và 40 đồng ở ngoài trường. Bây giờ, tuy không nhớ rõ số tiền nhà trường cho mượn là bao nhiêu, nhưng tôi nhớ rõ 1500 số báo đã được bán hết trong một thời gian ngắn để trả đủ số nợ mà tôi đã ký nhận ở chị Tường Loan. Kết quả là trường không phải hao tốn một đồng bạc mà vẫn có được một tờ báo in “hoành tráng”, còn giáo sư phụ trách thì không còn giữ riêng cho mình một ít tập báo để tặng ban giám hiệu và bạn đồng nghiệp. Tôi không biết bà chủ nhiệm đã xoay trở cách nào để có một số báo Đồng Khánh mà tặng ngược lại ông chủ bút đúng vào ngày báo phát hành, với lời đề tặng hoa mỹ, khúc chiết mà trân trọng và đầy tình thân ái:

..

“ Anh Hoan,

Năm, bảy năm nữa, khi ‘nhiều nước đã chảy dưới cầu’, Tập san này nhắc nhở Anh những gì? Anh có còn nhớ nỗi niềm ưu tư, từ khi các bài báo còn trong trứng nước, rồi giai đoạn dấn thân đứng mũi chịu sào…, để rồi tác phẩm hoàn thành cũng chưa được giải thoát vì đã ‘trót mang lấy nghiệp vào thân’ chăng? Âu cũng là số phận những ai đã chọn nghề hướng trẻ! Ít dòng viết tặng anh để thay thế bao lời tri ân của nữ sinh đối với vị Trưởng ban báo chí tận tụy và đa cảm.”

..

2. Kết thúc Lời ngỏ của ban báo chí đăng ở cuối tập san, tôi viết câu : “Ước mong Đồng Khánh là một gương mặt mang nhiều gương mặt, là một tâm hồn của những tâm hồn để mọi người đều có thể tìm thấy bóng dáng mình mỗi khi có Đồng Khánh ở trước mắt.” Để thực hiện mong ước ấy, tôi đã tuyển chọn đủ bài viết của học sinh ở bảy khối lớp để đưa vào đặc san.

..

Đại diện cho học sinh các lớp đệ thất ( lớp 6) là Nguyễn Minh Phương, tác giả đoản văn có đầu đề rất dễ thương là Trìu mến. Minh Phương “trìu mến” cô giáo dạy Lý hóa “đẹp như một nàng tiên”, có tiếng nói của “loài họa mi”, có “ánh mắt chứa đầy yêu thương” và thường mặc “áo dài màu tím dịu dàng, tha thướt” vào những sáng mùa thu lành lạnh. Với Trìu mến, bài báo duy nhất nói về tình thầy trò của Đồng Khánh, em út Minh Phương đã thay mặt cho tất cả các chị để thắm thiết bày tỏ lòng kính mến quý thầy cô.

..

Đại diện không thể thay thế của học sinh khối đệ lục ( lớp 7) là Trần Thùy Mai, tác giả đoản văn Thơ ấu và học đường và bài tường thuật Ngày trại Trưng Vương. Ở lứa tuổi “thơ ấu” mà tác giả đã có thể viết về “học đường” với ý tưởng độc đáo của một cây bút có bản lĩnh: “Đối với riêng tôi, học đường không hấp dẫn bởi những bài học được nhắc đi nhắc lại hàng ngày. (…) Tôi nghe và hiểu bài vì mọi người bảo tôi rằng bổn phận tôi là nghe và hiểu bài. Chỉ có thế mà thôi. Nhưng cái làm cho học đường thêm đẹp đẽ, thêm cao quí là tình bạn.” Với ý tưởng sâu sắc, với bút pháp của một tài năng không đợi tuổi, tác giả Ngày trại Trưng Vương đã làm cho tôi phải ngạc nhiên, thích thú mà nghĩ rằng thầy giáo dạy Việt văn như mình cũng khó mà viết một bài tường thuật phong phú và sinh động như thế. Tác giả Thơ ấu và học đường là học sinh lớp đệ lục Trần Thùy Mai ngày ấy - tác giả Trăng nơi đáy giếng là nhà văn Trần Thùy Mai đã thành danh hôm nay - xứng đáng nhận lãnh phần thưởng về văn xuôi của Tập văn nữ sinh Đồng Khánh.

..

Chọn chủ đề là tình bạn như Thùy Mai, thay mặt mấy trăm học sinh các lớp đệ ngũ (lớp 8), Nguyễn Thị Lan Hương góp tiếng nói bằng bài viết có đầu đề là Tuổi học trò. Bài viết này khá dài, được tạo thành bởi nhiều lời đối thoại, vui đùa tưởng như không có chỗ dừng của một nhóm học sinh đang trên đường về nhà vì lớp không có giáo sư. Người đọc tìm gặp ở đó nhiều tiếng cười hồn nhiên, vô tư và có phần nghịch ngợm của những cô gái vừa rời bỏ tuổi thơ nhưng cũng chưa trở thành người lớn.

..

Khối đệ tứ (lớp 9) có nhiều bài viết giá trị. Ngoài hai truyện ngắn được giải thưởng đã nói trên, Ngô Anh Hoa (IV1) gởi đến đặc san hai bài thơ khơi dậy được niềm tin và nỗi tự hào của nữ sinh Đồng Khánh. Bằng lối viết giản dị, tự nhiên, trong Đồng Khánh của bé, Anh Hoa kể chuyện một chàng trai Quốc Học đã có lần mỉm cười chế diễu “Đồng Khánh là quái gì / Mà bé cứ ca mãi?, rồi đến một hôm …“Mắt mơ mộng xa vời (…) Đúng rồi em bé ơi/ Đồng Khánh đẹp quá sức!”. Cũng bằng phong cách ấy, trong Đồng Khánh, Anh Hoa tường thuật câu chuyện một bà tiên áo đỏ giáng trần, sau khi biết có thể tìm lại tuổi thơ, tuổi hoa mộng và cuộc đời đã mất ở Đồng Khánh, bà đã đến thăm trường và quyết định thay màu trắng “Cho bộ xiêm y mình/ Rồi trở lại thiên thai”, làm cho “Bầy tiên nương rực rỡ/Ngừng chơi nhìn sững sờ”...” Nếu không vướng nguyên tắc đã định trước là cho học sinh đệ nhất cấp phần thưởng về văn xuôi, dành phần thưởng về văn vần và tùy bút cho học sinh đệ nhị cấp, ban báo chí đã tặng cho Ngô Anh Hoa giải thưởng về thi ca.

...

Trong khối đệ tam (lớp 10), học sinh ban C tỏ rõ ưu thế. Tùy bút dạt dào cảm xúc Nắng trường của Lê Thị Liên ( IIIC2) có đủ nắng thu “hiền hòa ấm dịu”, nắng đông “hờn dỗi trốn vào mây”, nắng xuân “tưng bừng rực rỡ” và nắng hạ “rộn rã, nồng nàn như bầu nhiệt huyết của tuổi học trò”. Bài thơ Nét giao sơ của Hồ Thị Quãng (IIIC2) khắc họa hình ảnh “Cô học trò tung áo trắng thơ ngây? Trên đường quen và hoa nắng rơi đầy/ Cô cúi mặt nhìn chân vui bước mãi”. Lớp đệ tam C1 nổi trội với 48 học sinh mà đã đóng góp cho đặc san một số bài viết kỷ lục là 52 bài, trong đó có bài thơ Lời ca tâm tư do Ngọc Mai thay mặt cho những cô gái đủ khôn lớn để nói lên những thao thức, ưu tư về thời cuộc : “Hai mươi năm, lịm nụ cười / Đêm đêm súng đạn thay lời tình nhân”. Với thành tích ấy, lớp đệ tam C1 được ban báo chí trao tặng phần thưởng thiện chí.

..

Đặc san Đồng Khánh là sân chơi, là đất dụng võ của học sinh hai lớp đệ nhị C (lớp 11). Với Dấu xưa lạc mất, Mộng Hiền (IIC2) đoạt giải thưởng dành cho thể loại thi ca, vì đã thể hiện được ý nghĩa thâm thúy, vĩnh hằng của tình bạn – tình yêu bằng ngôn ngữ thơ: “Ghế đá công viên kỷ niệm ngày nào tươi thắm/ Giờ chia xa đếm được mấy năm rồi/ Chúng mình quen nhau độ ấy một lần thôi/ Chừ hun hút lối về vần thơ không ngọt nữa.” Cũng với chủ đề tình bạn, Ngô Thị Cần (IIC1) viết đoản văn Về Diễm, giãi bày nỗi nhớ thương người bạn hiền vì hoàn cảnh gia đình mà phải bỏ học nữa chừng để làm việc kiếm tiền nuôi thân và giúp đỡ mẹ. Sáng tác truyện ngắn Vùng tuổi thơ, Xuân Phúc (IIC1) ngậm ngùi tiếc nuối tuổi thơ đã mất cùng một lần với chuyến đi rời xa quê hương tuổi nhỏ là thành phố biển Nha Trang. Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập trường, Lê Thu Nguyệt (IIC1) viết Sinh nhật nàng, nhân hóa Đồng Khánh thành bà mẹ hiền ở lứa tuổi năm mươi, nhưng “da thêm hồng”, “tóc thêm xanh” để “gây niềm tin” và “hòa đồng điệu sống” với đàn con trẻ. Qua tùy bút có nhan đề là Phượng, Thu Nguyệt nhân hóa loài cây “ gắn bó với tuổi học trò” để ca ngợi “những chất liệu trong lành của thế giới tuổi trẻ”. Dưới ngòi bút của Tôn Nữ Vui (IIC1), tác giả bài văn giàu cảm xúc và nhiều tư liệu có tên gọi là Đồng Khánh năm mươi năm, ngôi trường mái đỏ tường hồng bên bờ sông Hương là “một chứng nhân bất diệt đã mục kích bao niềm đau dân tộc, trong đìu hiu của vô vàn nỗi buồn tỏa rộng hồn người”. Tuy thế, cũng như ở bài viết của Lê Thu Nguyệt trước đó, cái đọng lại sau cùng ở bài viết của Tôn Nữ Vui vẫn là niềm tin mãnh liệt ở tuổi trẻ, đất nước và cuộc đời : “Bạo cuồng, thù hận đến mấy rồi cũng bị hủy diệt – nhường chỗ cho lẽ phải, cho hiền lương – để tuổi trẻ mãi mãi là niềm hy vọng của cuộc đời.” Với hai bài viết có chất lượng, đáp ứng yêu cầu ra báo Đồng Khánh để kỷ niệm năm mươi năm ngày thành lập trường, Lê Thu Nguyệt và Tôn Nữ Vui xứng đáng nhận lãnh phần thưởng về tùy bút.

..

Những học sinh ở khối đệ nhất (lớp 12) thường bận rộn với kỳ thi Tú tài toàn phần ở cuối năm và những lo nghĩ về nghề nghiệp làm ăn sinh sống trong tương lai. Cho nên, mãi đến khi ban báo chí đã hoàn tất việc xét duyệt những bài báo được giải thưởng để kịp công bố vào lễ Trưng Vương được tổ chức trong tháng ba, nhiều học sinh đệ nhất mới bắt đầu viết bài và nộp bài .Vì đến giữa tháng năm báo mới ra mắt độc giả, nên các chị cả của gia đình Đồng Khánh vẫn còn cơ hội để góp tiếng nói. Đó là Nguyễn Khoa Diệu Hoa (IC1) tác giả bài biên khảo công phu về Thảm trạng phụ nữ Việt Nam…, Thy Thy Thảo (IC1), tác giả bài thơ dài Xin truy niệm, Mười – A – Hai (IA2), tác giả truyện ngắn Mặt trời và bài thơ Vết chân chim, Hồ Thảo Trang (IC1) và Hàn Phùng Ngọc(IA3), đồng tác giả bài Phỏng vấn quan khách…. Ban báo chí xin ghi nhận ở đây, dù quá muộn màng, thiện chí của các bạn học sinh khối đệ nhất, những người thường được xem là không còn nhiều duyên nợ với mái trường Đồng Khánh.

...

Đúng như tác giả Thơ ấu và học đường đã khẳng định, “cái làm cho học đường thêm đẹp đẽ, thêm cao quí là tình bạn”. Qua vô vàn đổi thay của đất nước và cuộc đời, khi trường lớp không còn nữa, tình bạn trong sáng ấy vẫn tồn tại để làm cảm hứng bất tận cho tác giả bài viết này và nhiều cây bút khác trong những tập Đồng Khánh trường xưa ở trong nước và nhiều Lá thư phượng vỹ ở nước ngoài. Không hẹn mà nên, tuổi tác càng cao thì những người con của Đồng Khánh năm xưa càng sống nhiều với quá khứ và viết nhiều về tình thân hữu Đồng Khánh, như con tằm mùa xuân đến thác mới ngừng nhả tơ, như cây đèn sáp chỉ thôi chảy nước mắt khi cái tim đã thành tro bụi:

“Xuân tàm đáo tử ti phương tận,

Lạp cự thành hôi lệ thủy can.”

( Lý Thương Ẩn, Vô đề )

..

Hà Thúc Hoan

20.7.11....

món gỏi xoài

Xin chia sẻ với các bạn một món ăn lạ miệng và ngon.
..
............

...

.......

GỎI XOÀI XANH

..

Gỏi xoài xanh là một món gỏi dễ ăn, nhiều màu sắc và trình bày đẹp mắt. Cũng giống như nhiều loại gỏi khác là trộn chung với rau thơm và tôm thịt, gỏi xoài xanh còn kèm theo vị của tôm khô khiến món này trở nên lạ miệng. Món gỏi xoài xanh mới thịnh hành một thời gian ngắn và có vẻ “lấy ý” từ món gỏi của người Thái...

..

Xoài là loại trái cây quen thuộc với người Việt Nam, ít ai có thể cầm lòng trước những miếng xoài chín vàng, ngọt lịm, hoặc đĩa xoài xanh chấm nước mắm đường. Thường thì phái nữ thích ăn chua, món gỏi xoài là sự kết hợp giữa vị chua chua ngọt ngọt và thơm giòn đặc biệt.

..
1) vật liệu gồm có:

...

...

- 2 trái xoài xanh thật cứng hoặc xoài sống

- 1 chén tôm khô

- ½ lb tôm không đầu

- ½ cây chả lụa

- 1 miếng bắp cải (su) nhỏ

- 1 trái ớt chuông đỏ

- 1 chén đậu phộng rang không vỏ

- ½ chén hành khô chiên

- ½ bó rau răm

- ½ bó húng quế
- bánh phồng tôm, ớt, tỏi, giấm, đường, chanh, nước mắm

..
2) cách làm:
....

..

..

..

- Xoài xanh hoặc xoài sống phải mua trái cứng thì khi trộn vào nước mắm mới giòn. Xoài mua về phải làm gỏi ăn ngay vì nếu chờ thêm 1 hay 2 ngày sau thì xoài sẽ chín.

- Xoài gọt vỏ, dùng dao sắc cắt thành sợi dài đều nhau khoảng 3 inches (thường thì phía ngoài trái xoài luôn luôn cứng và giòn hơn phần sát trong hột, nên nếu gặp chỗ nào bị mềm thì bỏ lại).

- Bắp cải (người Huế gọi là bắp su) cắt mỏng, rửa sạch, để ráo nước.

- Ớt chuông đỏ rửa sạch, cắt mỏng khoảng 2 inches trở lại.

- Chả lụa cắt sợi giống như cọng xoài.

- Tôm tươi bỏ vỏ rửa sạch, luộc trong nước sôi với chút muối, khi thấy tôm đỏ đều là vớt ra ngay. Xẻ tôm làm hai.

- Rau răm, húng quế rửa sạch, cắt nhỏ

- Tất cả mọi thứ cắt xong đều bỏ vào túi Ziplock và cất trong tủ lạnh.

- Nước mắm pha theo công thức: 1 cup nước + ¼ cup giấm + 1/3 cup nước mắm + ½ cup đường + tỏi + ớt bằm nhuyễn rồi cũng cất trong tủ lạnh.

...

...

....

- Tôm khô ngâm nước ấm cho mềm rồi cho vào máy xay nhỏ. Đặt chảo lên bếp đảo cho tôm khô lại thành tôm bông. (Muốn gỏi xoài ngon không thể thiếu tôm khô nên phần này có thể làm sẵn trước và cất trong tủ đá).

..
3) cách trộn gỏi xoài:..

......

- Trộn tôm bông với xoài trước tiên – sau đó trộn đều với bắp cải, giò lụa, rau răm, húng quế, ớt chuông. (Nên nhớ là bắp cải, chả lụa, ớt chuông chỉ là điểm thêm vào xoài mà thôi – đừng trộn nhiều mất vị thơm của xoài).

- Dùng đũa gắp gỏi xoài ra đĩa rồi bày tôm luộc lên trên – tùy ý trình bày sao cho đẹp mắt.

- Khi ăn mới chan nước mắm và rắc hành hương phi lên. Gỏi xoài xanh có thể ăn kèm với đậu phộng rang hay bánh phồng tôm tùy ý.

..
..

...

Lưu ý: 
..

- Món gỏi xoài xanh có thể trộn rồi ăn ngay, hoặc cắt sẵn tất cả rồi bỏ vào túi Ziplock và cất trong tủ lạnh, đến khi muốn ăn thì đem ra trộn.  Gỏi xoài phải ăn thật lạnh mới ngon cho nên phải làm trước và cất trong tủ lạnh ...

Chúc các bạn thành công

..
(N T sưu tầm)

Gia chánh, gia chánh...?

muộn màng

 thơ Đoàn Thu Lê

...

Muộn Màng
..
Chiều hôm ấy thời gian như ngưng đọng
Hình bóng anh tràn ngập cả không gian
Dìu nhau đi trong trời chiều gió lộng
Tưởng như mình đang mơ giấc mơ xưa
..
Ngồi bên nhau quên đi niềm cay đắng
Nhìn nhau thôi nghe vạn khúc yêu đương
Anh khẻ hát những bài tình ca mới
Ru hồn em trong hạnh phúc thân thương
..
Mây lặng yên cho tình tràn muôn lối
Tay trong tay chuyền hơi ấm cho nhau
Tựa vai anh đời thôi hết đơn côi
Nụ hôn đầu đắm say tình ngây dại
..
Em thầm khấn cho thời gian ngưng lại
Để ngàn đời được mãi mãi bên nhau
Lưu luyến hoài rồi cũng phải chia tay
Em khẻ nói lời yêu thương tiễn biệt
..
Anh đi rồi không gian buồn trống vắng
Em quay về lòng nặng trĩu cô đơn
Trong đêm tối một mình ai lẻ bóng
Nghe bài ca thầm hỏi ai buồn hơn
..
Thu-Lê

hoa Violet

...........

HOA VIOLET

...

Một số người xem hoa Violet là biểu tượng của "tính khiêm tốn", với nhiều người khác nó lại mang ý nghĩa "Sự chung thủy".

Bông hoa bé nhỏ, đầy rụt rè này giữ một vị trí rất cao trong nghệ thuật bày tỏ bằng hoa. Người Hy lạp chọn bông hoa có hương thơm nhẹ nhàng cổ điển này để làm bông hoa của thần Aphrodite, nữ thần của tình yêu và sắc đẹp. Dĩ nhiên, Violet được gắn liền với "tính khiêm tốn" vì một cô gái trẻ đẹp nhưng e lệ thường được gọi là "Shrinking Violet" (Người rụt rè, hay xấu hổ)

..

Napoléon Bonaparte rất thích Violet. Khi bị đày đến Elba, ông đã chọn bông hoa bé nhỏ này như là một ám hiệu để liên lạc với thuộc cấp của mình. Nếu một ngôi nhà của người Pháp có treo một bó hoa nhỏ Violet, hay một người Pháp có mang bên mình hoa Violet, thì điều đó có nghĩa họ chứng tỏ cho người khác biết mình là người ủng hộ Napoleon.

..

Đối với các nhà thơ nổi tiếng, vẻ đẹp và hương thơm của Violet đã là cảm xúc của nhiều tứ thơ hay.

..

Hoa Violet thủy chung

Là niềm yêu dấu của từng lứa đôi

Trái tim em, cõi tình tôi

Người ơi xin hãy tuyệt vời như hoa

- Khuyết danh -

..

Violet loài hoa yêu quí

Đẹp dịu dàng như đôi mắt em

Bằng ánh nhìn thật thà chung thủy.

Xóa tan lòng ngờ vực nhỏ nhen.

- ELIZABETH BARRETT BRIWNING -

..

Hương của hoa và màu xanh của lá

Đã tràn vào ngự trị lòng tôi

Violet tặng món quà vô giá

Những phút giây của hạnh phúc tuyệt vời!

- AFRED, LORD, TENNYSON -

..

Chúng ta là Violet xanh tươi

Với sức sống tự ngọt ngào dâng hiến

Dẫu trong bóng râm đầy rêu lười biếng

Chúng ta vẫn hướng về màu đất tươi non

Tình yêu thắm trên mi với một nụ hôn

Là hơi thở, là màu hoa xanh bất diệt

- LEIGH HUNT -

..

(sưu tầm) 

...

.

(nguồn hình: Internet)

Sức Khỏe và Tuổi Già!

.......

..

..
SỨC KHỎE VÀ TUỔI GIÀ

..

I. Sức khỏe

..

Tổ chức Y Tế Thế Giới (WHO) định nghĩa: “Sức khỏe là một tình trạng thoải mái hoàn toàn về thể chất và hoàn cảnh, chứ không phải là một tình trạng không có bệnh tật hay tàn tật”.

..

II. Bí quyết trường thọ

..

1. Chấp nhận với những gì mình đang có

2. Thích nghi với hoàn cảnh của mình

3. Điều chỉnh để đạt được điều mong muốn.

..

III. Phòng ngừa bệnh tật

..

1. Không vui quá hại tim

2. Không buồn quá hại phổi

3. Không tức quá hại gan

4. Không sợ quá hại thần kinh

5. Không suy nghĩ quá hại tỳ

6. Xua tan hoài niệm cay đắng bằng tha thứ và lãng quên

7. Với người cao tuổi tránh tranh luận hơn thua

..

IV. Thức ăn và uống trong ngày:

..

Một củ hành: chống ung thư

Một quả cà chua: chống tăng huyết áp

Một lát gừng: chống viêm nhiễm

Một củ khoai tây: chống sơ vữa động mạch

Một trái chuối: làm phấn chấn thần kinh, bớt lo âu, chống táo bón, giảm được béo.

Một quả trứng hay ít thịt nạc: chống suy dinh dưỡng

Uống 1 đến 2 lít nước mỗi ngày: giải độc cơ thể.

..

V. Triết lý của người Trung Hoa hiện đại:

..

1. Một Trung Tâm là sức khỏe

2. Hai Tí: Một tí thoải mái – Một tí nhiệt tình

3. Ba Quên: Quên tuổi tác – Quên bệnh tật – Quên hận thù

4. Bốn Có: Có nhà ở – Có bạn đời – Có bạn tri âm – Có lòng vị tha.

5. Năm Phải:

- Phải vận động

- Phải biết cười

- Phải lịch sự hòa nhã

- Phải biết nói chuyện và

- Phải coi mình là người bình thường..

..

VI. Bảo Sinh Thái Ất Chân Nhân

..

1. Ít nói năng để dưỡng Nội Khí

2. Kiêng sắc dục để dưỡng Tinh Khí

3. Bớt ăn hăng mạnh để dưỡng Huyết Khí

4. Đừng nhổ nước bọt để dưỡng Tạng Khí

5. Chớ giận hờn để dưỡng Can Khí

6. Chớ ăn quá độ để dưỡng Vị Khí

7. Ít lo lắng để dưỡng Tâm Khí

8. Tránh tà tâm để dưỡng Thần Khí.
..

1. Hãy dành thì giờ để suy nghĩ. Đó là nguồn sức mạnh.

2. Hãy dành thì giờ để cầu nguyện. Đó là sức mạnh toàn năng.

3. Hãy dành thì giờ cất tiếng cười. Đó là tiếng nhạc của tâm hồn.

4. Hãy dành thì giờ chơi đùa. Đó là bí mật trẻ mãi không già.

5. Hãy dành thì giờ để yêu và được yêu. Ưu tiên TẠO HÓA ban.

6. Hãy dành thì giờ để cho đi. Một ngày quá ngắn để sống ích kỷ.

7. Hãy dành thì giờ đọc sách. Đó là nguồn mạch minh triết.

8. Hãy dành thì giờ để thân thiện. Đó là đường dẫn tới hạnh phúc.

9. Hãy dành thì giờ để làm việc. Đó là giá của thành công.

10.Hãy dành thì giờ cho bác ái. Đó là chìa khóa cửa TỪ BI.

..

Hòa (B6, C2) sưu tầm

....

.

TUỔI GIÀ

... 
TÁC GIẢ: TRẦN MỘNG TÚ
.....

Bạn có bao giờ ngắm kỹ một con hạc trắng chưa? Nó trông thật mảnh mai; chân dài, người mỏng, trong một bộ lông trắng muốt. Trông nó thanh cao như một người luống tuổi mà vẫn giữ được phong cách ung dung.. Con hạc được coi là một con vật sống lâu cho nên người ta gọi tuổi của các cụ là tuổi hạc.

..

Ðầu tháng năm vừa qua, tôi sang chơi với vợ chồng người anh ở bên Vienna, D.C. Ðằng sau nhà anh tôi có một con đường mòn dẫn tới một công viên. Con đường mòn vào cuối Xuân chớm Hạ thật là đẹp. suối róc rách chẩy, cây cỏ xanh mướt, những bông hoa núi nở trắng xóa. Chúng tôi mỗi buổi sáng dắt theo con chó đi bộ, vừa đi vừa trò chuyện.

Tôi bất giác hỏi:

- Sao con người không giống cây cỏ, vào mùa đông héo, úa, rụng, đến xuân,hạ lại hồi sinh nhỉ?

Anh tôi cười, nói.

- Cứ giữ mãi được Xuân, Hạ trong lòng mình là tốt rồi.

..

Chúng ta những người ở lứa tuổi đang bước vào tuổi già hay đã già. Tinh thần và thể xác không còn như hai mươi năm, mười năm về trước hay thậm chí như mới năm ngoái nữa.

Thông thường bất cứ người mang quốc tịch nào, sinh sống ở phần đất hay hoàn cảnh nào thì khi về già hay ngồi gậm nhấm lại quá khứ. Chúng ta là những người từ một quê hương mất mát đến ở trọ một quốc gia khác, chúng ta còn nhiều điều gậm nhấm hơn nữa.

Ở tuổi già, không có phương tiện di chuyển, bị trở ngại ngôn ngữ đã làm một số người sống một cuộc sống tẻ nhạt, từ tẻ nhạt đưa tới trầm cảm, khép kín. `

Từ đó sinh ra bao nhiêu bệnh, và khi có bệnh, sự chạy chữa xem chừng không có hiệu quả lắm cho những người này.

..

Bác Sĩ Ornish, tác giả cuốn sách Love &Survival, nói rõ: Tách lìa tình thân gia đình và bạn bè là đầu mối cho mọi thứ bệnh từ ung thư, bệnh tim đến ung nhọt và nhiễm độc.

Tình thương và tinh thần là gốc rễ làm cho chúng ta bệnh hay khỏe.

...

Ba mươi năm trước mà nghe ai nói cô đơn sinh ra các chứng bệnh thì người ta sẽ chỉ cười nhẹ.. Nhưng bây giờ điều này đã được nhiều bác sĩ công nhận là đúng.

Những buổi tĩnh tâm chung, có cầu nguyện, có tịnh niệm (tùy theo tôn giáo của mỗi người) chia sẻ những buồn vui, lo lắng của mình cùng người khác cũng giúp khai thông được những tắc nghẽn của tim mạch như là ăn những thức ăn rau, đậu lành mạnh vậy.

Nếu không nói ra được những gì dồn nén bên trong thì chính là tự mình làm khổ mình. Khi nói ra, hay viết ra được những khổ tâm của mình thì hệ thống đề kháng được tăng cường, ít phải uống thuốc.

..

Theo Bác Sĩ Ornish, khi bị căng thẳng cơ thể sẽ tiết ra một hóa chất làm cho mọi sinh hoạt ứ đọng, ăn không ngon, đầu không suy nghĩ, mạch máu trì trệ,mất sức đề kháng, dễ cảm cúm.

..

Như vậy sự cô đơn cũng là chất độc như cholesterol trong những thức ăn dầu mỡ, mà chỉ có tình thương mới cứu rỗi được.

Nếu bạn không mở tâm ra cho người khác thì bác sĩ bắt buộc phải mở tim bạn ra thôi.

..

Tuổi như thế nào thì gọi là già, chúng ta biết khi một người qua đời ở tuổi 60 thì được gọi là 'hưởng thọ'. Vậy sau tuổi 60 mỗi ngày ta sống là một “bonus”, phần thưởng của Trời cho.

Chúng ta nên sống thế nào với những ngày 'phần thưởng' này. Lấy thí dụ một người lớn tuổi, sống cô đơn, biệt lập, không đi ra ngoài, không giao thiệp với bạn hữu, thế nào cũng đi đến chỗ tự than thân trách phận, bất an, lo âu, ủ dột và tuyệt vọng. Từ đó bắt nguồn của bao nhiêu căn bệnh.

..

Trong Những Lời Phật Dậy có câu:

Sai lầm lớn nhất của đời người là đánh mất mình.

Phá sản lớn nhất của đời người là tuyệt vọng..

Chắc trong quý vị không ai muốn rơi vào hoàn cảnh này.

Gặp gỡ bè bạn thường xuyên trong những sinh hoạt thể thao là điều tốt lành nhất cho thể lý.

Ði tập thể thao như Tài Chi, Hồng Gia, nhẩy nhẹ theo nhạc, tắm hơi, bơi lội v.v... đã giúp cho người lớn tuổi giữ được thăng bằng, ít ngã, và nếu có bệnh, uống thuốc sẽ công hiệu hơn, mau lành hơn.

Gặp bạn, nói được ra những điều phiền muộn cho nhau nghe, ngồi tĩnh tâm, đến nhà thờ, chùa cầu nguyện giúp được làm chậm lại sự phát triển của bệnh....

...

Bác Sĩ Jeff Levin giáo sư Ðại Học North Carolina khám phá ra từ hàng trăm bệnh nhân, nếu người nào thường xuyên đến nhà nguyện họ có áp suất máu thấp hơn những người không đến nhà nguyện, ông bỏ ra hàng đêm và nhiều cuối tuần để theo dõi, tìm hiểu những kết quả cụ thể của 'Tín Ngưỡng và Sức Khỏe'.

Cuốn sách ông phát hành gần đây nhất có tên là God, Faith and Health. Trong đó ông cho biết những người có tín ngưỡng khỏe mạnh hơn, lành bệnh chóng hơn, ít bị nhồi máu cơ tim, gặp sự thăng trầm trong đời sống họ biết cách đối diện, họ luôn luôn lạc quan.

..

Lạc quan là một cẩm nang quý vị nên luôn luôn mang theo bên mình. Ðừng bao giờ nói, hay nghĩ là 'Tôi già rồi, tôi không giúp ích được cho ai nữa' hoặc 'Tôi vụng về, ít học, chẳng làm gì được'.

...

Tôi xin kể câu chuyện Hai Con Ngựa của thầy phó tế George A.Haloulakos.

Cạnh nhà tôi có một cánh đồng cỏ, hàng ngày có một cặp ngựa, con nọ lớn hơn con kia một chút thong thả ăn cỏ ở đấy. Nhìn từ xa chúng là đôi ngựa binh thường giống những con ngựa khác. Tuy nhiên nếu bạn đến gần, bạn sẽ khám phá ra là có một con mù.

Chủ nhân của nó chắc thương nó không nỡ bỏ đi, mà còn cho nó một chỗ ở an toàn. Chính điều này đã thành một câu chuyện tuyệt vời.

..

Ðứng bên chúng, bạn chợt nghe có tiếng chuông rung, phát ra từ cái đai nhỏ vòng quanh cổ con ngựa nhỏ hơn, chắc là một con cái. Tiếng chuông báo cho con bạn mù của nó, biết là nó đang ở đâu mà bước theo. Quan sát kỹ một chút bạn sẽ thấy cái cách con ngựa sáng chăm sóc con ngựa mù, bạn nó chu đáo như thế nào. Con ngựa mù lắng nghe tiếng leng keng mà theo bạn, nó bước chậm rãi và tin rằng bạn nó không để nó bị lạc.

..

Trên đường trở về chuồng mỗi chiều, con ngựa nhỏ chốc chốc lại ngoái cổ lại nhìn bạn, muốn biết chắc bạn mù của nó vẫn đi theo tiếng chuông của nó để lại đằng sau..

Cũng giống như chủ nhân của đôi ngựa có lòng nhân từ, Thượng Ðế không bao giờ vứt bỏ bạn vì bạn kiếm khuyết, hoạn nạn hay gặp khó khăn. Người luôn luôn đem đến cho chúng ta những người bạn khi chúng ta cần được giúp đỡ.

Ðôi khi chúng ta là con ngựa mù, được dẫn dắt bởi tiếng chuông mầu nhiệm mà Thượng Ðế đã nhờ ai đó rung lên cho chúng ta. Những khi khác chúng ta là con ngựa dẫn đường, giúp kẻ khác nhìn thấy..

..

Bạn hiền là như vậy. Không phải lúc nào ta cũng nhìn thấy họ, nhưng họ thì luôn hiện diện đâu đó. Hãy lắng nghe tiếng chuông của nhau.

Hãy tử tế hết sức mình, bởi vì có một người mà bạn gặp trên đời, biết đâu cũng đang ở trong một hoàn cảnh khó khăn nào đó họ phải phấn đấu để vượt qua.

Không gì hơn là tuổi già nương dựa vào nhau trong tình bạn. Luôn luôn nghĩ bao giờ mình cũng có cái cho đi mà người khác dùng được.

..

Trong một lần đến thăm Viện Dưỡng Lão, tôi thấy một cụ ông 70 tuổi, đút thức ăn cho một cụ bà 80 tuổi. Hỏi ra thì họ không có liên hệ gì với nhau cả.

Chỉ là một người có khả năng cho và một người vui vẻ nhận.

....

Tính hài hước, làm cho người khác cười cùng với mình là những liều thuốc bổ.

Thi sĩ Maya Angelou vào sinh nhật thứ 77, trong trương trình phỏng vấn của Oprah, hỏi về sự thay đổi vóc dáng của tuổi già, bà nói:

'Vô số chuyện xẩy tới từng ngày... Cứ nhìn vào bộ ngực của tôi xem. Có vẻ như hai chị em nó đang tranh đua xem đứa nào chạy xuống eo trước'. Khán giả nghe bà, cười chẩy cả nước mắt.

....

Sinh, bệnh, lão, tử. Con đường đó ai cũng phải đi qua. Nhưng đi như thế nào thì hầu như 80% chính mình là người lựa chọn.

Những vấn đề chính ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn (qua tinh thần) là:

...

Sự cảm thông giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà với các cháu.

Tinh thần chấp nhận và lạc quan.

Nghĩ đến những điều vui nhỏ mỗi ngày.

Tham gia những sinh hoạt nào phù hợp với sức khỏe.

Làm việc thiện nguyện.

Nhóm bạn: Ðọc sách, kể chuyện, đánh cờ, chơi bài (không phải ăn thua).

Tham gia các lớp thể dục: Như Yoga, lớp dậy Hồng Gia, ngồi thiền,khí công v.v...

Và ngay cả chỉ đi bộ với nhau 30 phút mỗi ngày cũng giúp cho tinh thần sảng khoái, sức khỏe tốt hơn là ở nhà nằm quay mặt vào tường.

Hãy thỉnh thoảng đọc lên thành tiếng câu ngạn ngữ này: 'Một nét mặt vui vẻ mang hạnh phúc đến cho trái tim và một tin vui mang sức khỏe cho xương cốt.'

..

Chúc quý vị luôn cảm thấy vui khoẻ và trọn vẹn an lành trong tâm hồn !

..

Tác giả: Trần mộng Tú

...

Nguyễn thị Hòa (ĐK67) sưu tầm

y